Dron z czujnikiem smogu – czy wystawia mandaty i jak mądrze go kupić w gminie
Dron z czujnikiem smogu nie wystawia mandatów. Wskazuje strażnikom, z którego komina wydobywa się podejrzany dym i do którego domu warto wejść po próbkę do laboratorium. Dzisiejszy czujnik waży ok. 200 g i mieści się na dronie Matrice 4TD – kilka lat temu takie zadanie wymagało platform o masie 15–20 kg. Kompletny zestaw kosztuje ok. 70–80 tys. zł.
Odcinek kanału Drony dla Firmy, na którym oparty jest ten artykuł.
Co mierzy dron z czujnikiem smogu
Według Głównego Inspektoratu Ochrony Środowiska ponad 90% benzopirenu w powietrzu pochodzi z domowych pieców, a nie z przemysłu. Samego benzopirenu nie da się zmierzyć w powietrzu – mierzy się pyły PM2,5 i PM10, które go wiążą.
Moduł pomiarowy mieści do 5 czujników wybieranych przy zamówieniu, np.:
- pyły zawieszone PM2,5 i PM10 – stosowane prawie zawsze,
- cyjanowodór – powstaje przy spalaniu pianek poliuretanowych, butów, ubrań, mebli,
- formaldehyd – z płyt wiórowych i sklejki klejonych żywicami,
- chlorowodór – ze spalania PVC.
Od 15 kg do 200 g
| Etap | Rozwiązanie |
|---|---|
| Pierwsze projekty | Heksakoptery 15–20 kg z czujnikiem pod spodem i długą lancą do pobierania próbki przy kominie. |
| Wdrożenia w strażach miejskich | Np. DJI Matrice 210 z czujnikami Politechniki Warszawskiej. Szybko okazało się, że podlatywanie lancą do samego komina nie jest konieczne. |
| Dziś | Czujnik ok. 200 g montowany na górze drona, np. Matrice 4TD. Próbkę pobiera przez szczeliny w obudowie – lanca nie jest potrzebna. |
Czy dron wystawia mandaty?
Nie. Czujnik nie ma certyfikatu, który pozwalałby wystawić mandat na podstawie jego wyniku. Mandat wymaga wymazu z pieca zbadanego w certyfikowanym laboratorium. Badanie kosztuje kilkaset złotych, a najwyższy mandat strażnika to 500 zł – dlatego pobieranie próbek z całej ulicy „na ślepo” się nie opłacało.
Dron przelatuje przez dym nad ulicą i stwierdza tylko, czy w dymie jest coś niepokojącego. Strażnik wie, do którego domu wejść, a które pominąć.
| Kielce – sezon | Kontrole | Mandaty |
|---|---|---|
| 2022/2023 | 116 | 45 |
| 2023/2024 | 536 | 33 |
| 2024/2025 (do połowy marca) | 91 | 25 |
Więcej kontroli i mniej mandatów nie oznacza, że dron nie działa. W jednej z gmin, z którymi współpracujemy, samo to, że straż ma drona i patrol smogowy, a media o tym informują, wyraźnie zmniejszyło liczbę zgłoszeń. Efekt odstraszający też poprawia powietrze.
Kamera a RODO
Kamera w dronie służy do nawigacji – żeby pilot mógł podprowadzić drona w odpowiednie miejsce. Nie znam przypadku straży miejskiej, która nagrywałaby obraz z takich lotów.
Jak latać legalnie
- Matrice 4TD ma klasy C2 i C6 – loty w kategorii otwartej A2 (do 5 m od ludzi w trybie niskiej prędkości) lub w scenariuszu STS-02.
- Gminy i firmy, które świadczą im usługi, mogą korzystać ze zwolnienia Prezesa ULC – loty w scenariuszach STS-01 i STS-02 nawet dronem bez klasy, bez kontrolowanego obszaru naziemnego.
- Po 2027 roku, jeśli zwolnienie przestanie obowiązywać, zostaje kategoria otwarta A2 dzięki klasie drona.
- Potrzebne są: uprawnienia pilotów, instrukcja operacyjna, procedury bezpieczeństwa i oświadczenie o operacji złożone w ULC.
Jak kupić drona z czujnikiem w gminie
Takie zestawy kupuje się w zamówieniach publicznych. Specyfikację często przygotowuje osoba, która na co dzień kupuje papier do drukarek czy samochody. Efekt: dron kupiony jak ubranie przez internet – nie pasuje i trafia do szafy. Zanim ogłosicie przetarg, sprawdźcie, jakie czujniki są wam potrzebne, kto będzie latał i jaka dokumentacja jest wymagana.
Powiązane poradniki: Co można przyczepić do drona? · Akcesoria do DJI Matrice 4 · Drony dla służb · Zwolnienia ULC do 2027
Najczęstsze pytania
Czy dron z czujnikiem smogu może być podstawą mandatu?
Nie. Wynik z czujnika nie jest certyfikowany. Mandat wymaga próbki z pieca zbadanej w certyfikowanym laboratorium. Dron tylko wskazuje, do którego domu warto wejść.
Ile kosztuje dron z czujnikiem smogu?
Kompletny zestaw z dronem i czujnikiem kosztuje dziś ok. 70–80 tys. zł.
Jakie gazy wykrywa czujnik smogu na dronie?
Najczęściej pyły PM2,5 i PM10, a dodatkowo np. cyjanowodór, formaldehyd czy chlorowodór. Zestaw do 5 czujników wybiera się przy zamówieniu.
Jakim dronem latać z czujnikiem smogu?
Najczęściej polecamy DJI Matrice 4TD – ma klasy C2 i C6, termowizję i mieści czujnik ok. 200 g.
Czy straż miejska nagrywa obraz z drona?
Kamera służy do nawigacji drona. Nie znamy przypadku straży miejskiej, która nagrywałaby obraz z lotów smogowych.
Radosław Zych
Współzałożyciel i członek zarządu Akademii UAV (Drony dla Firmy). Z wykształcenia geodeta – przez wiele lat wdrażał technologie pomiarowe w Leica Geosystems. Od 2013 roku szkoli pilotów i wdraża drony w firmach. Były egzaminator pilotów BSP w Urzędzie Lotnictwa Cywilnego, członek zarządu Polskiej Izby Systemów Bezzałogowych, DJI Advanced GEO Trainer. Brał udział w pierwszym w Europie locie BVLOS poza przestrzenią segregowaną. Prowadzi odcinki o sprzęcie na kanale YouTube Drony dla Firmy.
Przygotowujecie przetarg na drona z czujnikiem smogu? Pomożemy napisać rozsądną specyfikację, przeszkolić pilotów i przygotować dokumentację.
