Podcast
PRAKTYCZNIE O DRONACH
Ten podcast został stworzony dla Ciebie!
Znajdziesz tu praktyczną wiedzę o wykorzystaniu dronów w Twojej firmie.
Co dają zwolnienia ULC? Przy spełnieniu określonych warunków ułatwiają organizację terenu do lotu, pozwalają uprawnionym podmiotom wykorzystać drony bez klasy C5 lub C6 albo umożliwiają określone prace dronami do 180 kg bez indywidualnego zezwolenia na operację. Trzy omawiane decyzje przewidują obowiązywanie tych odstępstw do 31 grudnia 2027 roku.
Masz drona, przeszkolonego pilota i zadanie do wykonania. Dopiero podczas planowania okazuje się, że nie możesz zapewnić kontrolowanego obszaru naziemnego albo Twój sprzęt nie ma klasy wymaganej w STS. Właśnie takie przeszkody mogą usuwać odstępstwa Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego. Wyjaśniam, co zyskuje dzięki nim firma geodezyjna, jednostka OSP, gmina czy operator ciężkiego drona rolniczego.
Najważniejsze: zwolnienie zmienia wskazane wymagania dla określonych operacji. Jego zastosowanie zależy od sprzętu, celu lotu, uprawnionego podmiotu i warunków decyzji. Pozostałe obowiązki pilota i operatora nadal mają zastosowanie.
1. Co dają trzy zwolnienia ULC i kogo dotyczą?
Omawiane decyzje dotyczą trzech różnych sytuacji: operacji STS małymi dronami, określonych zadań sektora publicznego oraz wybranych prac ciężkimi dronami. Kontynuują wcześniej stosowane ułatwienia. Ich praktyczny sens polega na usunięciu konkretnej przeszkody, która utrudnia wykonanie zadania na standardowych zasadach.
| Zwolnienie | Dla kogo | Praktyczna korzyść | Kluczowe ograniczenie |
|---|---|---|---|
| STS, dron do 1 m | Operatorzy STS-01 i STS-02 spełniający warunki decyzji | Brak obowiązku ustanawiania kontrolowanego obszaru naziemnego | Wymagania klasy C5/C6 pozostają; konieczne są ocena terenu, przestrzeń operacyjna i bufor |
| Sektor publiczny | Podmioty wymienione w decyzji, w tym określeni wykonawcy i jednostki nauki | Większa elastyczność sprzętowa i organizacyjna w STS | Właściwy cel operacji; w STS-02 odległość do 2 km od miejsca startu |
| Agro do 180 kg | Operatorzy wykonujący loty do celów rolniczych, ochrony zwierząt i profesjonalnej prezentacji systemu | Zmodyfikowane A3 bez indywidualnego zezwolenia na operację w kategorii szczególnej | VLOS, do 30 m wysokości, do 5 m/s oraz wymagania sprzętowe i szkoleniowe |
Pilot wykonuje lot, a operator organizuje operację i odpowiada za właściwe przygotowanie swojej działalności. Jedna osoba może pełnić obie role. W firmie samo przeszkolenie pracownika nie zastępuje obowiązków operatora. To rozróżnienie pomaga zrozumieć, dlaczego zakup sprzętu i uzyskanie kompetencji pilota nie zawsze wystarczają do rozpoczęcia konkretnej pracy.
2. STS do jednego metra: co daje zwolnienie z kontrolowanego obszaru naziemnego?
Zwolnienie nr LBSP/SPEC/O/2026-06 usuwa obowiązek ustanawiania kontrolowanego obszaru naziemnego w STS-01 i STS-02 dla dronów o maksymalnym wymiarze typowym do 1 m. Dla firmy może to oznaczać łatwiejszą organizację nalotu i mniejsze nakłady na kontrolę dostępu do terenu. Decyzja określa jednak warunki, które trzeba spełnić w zamian.
Przykład: firma geodezyjna wykonuje pomiar
Firma ma odpowiedni sprzęt z klasą C5 do STS-01 albo C6 do STS-02, przygotowanego pilota i dokumentację. Chce zebrać dane do opracowania geodezyjnego. Sam nalot zajmie kilkadziesiąt minut, ale standardowe wymagania STS przewidują kontrolowany obszar naziemny, czyli teren, na którym operator zapewnia obecność wyłącznie osób zaangażowanych w operację.
Obszar ten uwzględnia więcej niż trasę drona. Obejmuje również odpowiednią przestrzeń bezpieczeństwa i bufor ryzyka naziemnego. W praktyce może wymagać uzgodnień z innymi użytkownikami terenu, ograniczenia dostępu lub zaangażowania dodatkowych osób. Na czynnej inwestycji takie przygotowanie potrafi być bardziej czasochłonne niż samo zbieranie danych.
Dzięki zwolnieniu firma może zrezygnować z ustanawiania kontrolowanego obszaru naziemnego, jeśli spełnia wymagania decyzji. Przy regularnych pomiarach korzyść może obejmować krótszy czas przygotowania każdej operacji, mniej uzgodnień i sprawniejsze planowanie pracy zespołu.
Co nadal trzeba zapewnić?
- Określić przestrzeń operacyjną i bufor ryzyka naziemnego zgodnie z decyzją.
- Ocenić obszar przez inspekcję albo ocenę na miejscu oraz umieć uzasadnić niższe zagęszczenie osób narażonych na ryzyko w przestrzeni operacyjnej i buforze.
- W STS-02 wykonywać operację w słabo zaludnionym środowisku.
- Spełniać pozostałe wymagania właściwego scenariusza, których zwolnienie nie zmienia.
Ten mały dron nadal potrzebuje odpowiedniej klasy. Zwolnienie do 1 m nie usuwa wymogu C5 w STS-01 ani C6 w STS-02. Dron z klasą C2 nie uzyskuje na jego podstawie możliwości lotu w STS tylko dlatego, że mieści się w limicie wymiaru.
To ułatwienie najbardziej pomaga operatorowi, którego problemem jest organizacja terenu. Jeśli operacja mieści się w zwykłych zasadach kategorii otwartej, korzystanie z STS i tego odstępstwa może nie być potrzebne.
3. Sektor publiczny: co zyskują OSP, gminy i firmy wykonujące ich zadania?
Zwolnienie nr LBSP/SPEC/O/2026-05 pozwala uprawnionym podmiotom korzystać z odstępstw dotyczących klasy C5/C6, kontrolowanego obszaru naziemnego oraz wybranych warunków organizacji lotów STS. Daje możliwość wykorzystania posiadanego sprzętu w operacjach objętych decyzją.
Katalog obejmuje między innymi wskazane organy administracji i ich jednostki, operatorów infrastruktury krytycznej, określone podmioty ratownicze, w tym OSP, oraz wykonawców działających na zasadach opisanych w decyzji. Osobne warunki dotyczą podmiotów systemu szkolnictwa wyższego i nauki oraz związku operacji z projektem. Decyzja dotyczy operacji objętych zakresem rozporządzenia (UE) 2018/1139.
Firma geodezyjna wykonująca zlecenie dla gminy, powiatu lub GDDKiA
Firma geodezyjna wykonuje na podstawie umowy pomiary dla gminy, potrzebne do przygotowania przebudowy drogi gminnej. Zamierza wykorzystać drona z klasą C2. Jeśli operacja pozostaje w rzeczywistym i funkcjonalnym związku z zadaniem publicznym gminy, określonym co najmniej rodzajowo w umowie, porozumieniu albo zleceniu, może kwalifikować się do zwolnienia.
Korzyść dla firmy: możliwość wykorzystania posiadanego sprzętu w STS bez wymaganej standardowo klasy C5 lub C6 oraz ułatwienia dotyczące obszaru naziemnego. Na warunkach decyzji możliwy jest także BVLOS, czyli lot poza zasięgiem wzroku, w STS-02 do 2 km od miejsca startu.
Analogicznie można analizować pomiary zlecone bezpośrednio przez powiat lub GDDKiA, związane z realizacją ich zadań. Każdorazowo trzeba sprawdzić zleceniodawcę, podstawę współpracy i cel operacji. Samo wykonywanie prac przy drodze publicznej lub na inwestycji publicznej nie przesądza o objęciu wykonawcy zwolnieniem.
Jedna umowa z gminą nie obejmuje wszystkich lotów firmy. Zwolnienie stosuje się do konkretnej operacji spełniającej warunki decyzji. Kolejne zlecenie dla prywatnego klienta wymaga osobnej oceny podstawy lotu.
Jednostka OSP wykorzystująca drona z termowizją
OSP ma drona z klasą C2 i kamerą termowizyjną. W ramach swoich zadań ratowniczych planuje sprawdzenie terenu poza zasięgiem wzroku, na przykład 1,5 km od miejsca startu. Przy spełnieniu warunków decyzji brak klasy C6 nie musi blokować wykorzystania tego sprzętu w STS-02.
Korzyść dla OSP: możliwość pracy znanym sprzętem, brak obowiązku ustanawiania kontrolowanego obszaru naziemnego oraz zmiana wskazanych wymagań dotyczących obserwatorów przestrzeni powietrznej. Może to przyspieszyć organizację działań i ograniczyć potrzebę wysyłania dodatkowych ludzi w trudno dostępne miejsca na potrzeby obsługi lotu.
W STS-02 granicą tego zwolnienia jest 2 km od miejsca startu. Dron musi mieć funkcję lub system umożliwiający pilotowi przerwanie misji i bezpieczne zakończenie lotu. Sposób użycia tej funkcji i kryteria jej zastosowania opisuje instrukcja operacyjna.
Bezpieczna odległość i przygotowanie operatora pozostają
W miejsce kontrolowanego obszaru naziemnego decyzja wymaga zachowania bezpiecznej odległości, ustalanej na podstawie pogody, otoczenia, przeszkód, rodzaju drona i kwalifikacji pilota. Plan operacji musi uwzględniać bezpieczeństwo osób niezaangażowanych, zwierząt i innych użytkowników przestrzeni powietrznej.
Sprzęt musi spełniać warunki decyzji: zasadniczo jest to produkt seryjny wprowadzony do obrotu, z wyjątkiem dotyczącym sprzętu użytkowanego przez wskazane podmioty nauki. Nadal obowiązują właściwe kompetencje personelu, przygotowanie operatora, dokumentacja oraz pozostałe wymagania STS. Zwolnienie sektorowe nie jest ogólnym pozwoleniem na lot dowolnym dronem w dowolnych warunkach.
4. Drony do 180 kg: co daje zwolnienie rolnikom i usługodawcom?
Zwolnienie nr LBSP/SPEC/O/2026-07 umożliwia określone operacje dronami o maksymalnej masie startowej do 180 kg w ramach zmodyfikowanych zasad kategorii otwartej A3, bez indywidualnego zezwolenia na operację w kategorii szczególnej. Obejmuje cele rolnicze, ochronę zwierząt i profesjonalną prezentację systemu, z wyłączeniem lotów sportowych i rekreacyjnych.
Ciężki dron wykonujący siew nie mieści się w zwykłych zasadach kategorii otwartej, przewidujących masę poniżej 25 kg i zakaz zrzucania materiałów podczas lotu. Dzięki odstępstwu operator otrzymuje opisaną ścieżkę realizacji takich zadań, jeśli spełnia wszystkie wymagania.
Korzyść dla przedsiębiorcy: łatwiejsze zaplanowanie uruchomienia usługi i przygotowania personelu, bez procesu uzyskiwania indywidualnego zezwolenia dla operacji mieszczącej się w zwolnieniu. W pracy sezonowej ma to znaczenie dla terminowości realizacji zleceń.
Najważniejsze warunki zwolnienia do 180 kg
- Zasięg wzroku: lot VLOS.
- Wysokość: do 30 m od najbliższego punktu powierzchni ziemi.
- Prędkość względem ziemi: do 5 m/s.
- Osoby postronne: minimum 30 m poziomo; zakaz lotu nad ludźmi. Zgromadzenie osób w obszarze operacji wyklucza jej wykonanie.
- Otoczenie: minimum 30 m od wskazanych w decyzji obszarów poza kontrolą pilota, takich jak tereny mieszkalne, handlowe, przemysłowe czy rekreacyjne, na których przebywają osoby postronne.
- Sprzęt: produkt seryjny, system geocage i funkcja RTH; przestrzeganie limitów producenta.
- Pilot: kompetencje do STS-01 albo STS-02 oraz wymagane szkolenie dodatkowe.
- Przygotowanie lotu: sprawdzenie stref geograficznych i check-in w DroneTower przed każdą operacją, zgodnie z decyzją.
Limit 180 kg dotyczy maksymalnej masy startowej (MTOM), a nie udźwigu lub masy pustego drona. Wymagania szkolenia dodatkowego oraz późniejszego szkolenia uzupełniającego opisano w załącznikach. Możliwość samokształcenia w określonych przypadkach szkolenia uzupełniającego nie zastępuje pierwszego wymaganego szkolenia dodatkowego.
Możliwość lotu nie przesądza o dopuszczalności oprysku. Nadal obowiązują przepisy o środkach ochrony roślin. Przed wykonaniem zabiegu trzeba sprawdzić również dopuszczalność konkretnego zastosowania i stosowanego preparatu.
5. Co daje przedłużenie zwolnień ULC do końca 2027 roku?
Przedłużenie daje firmom i jednostkom określony horyzont organizacji pracy: można planować powtarzalne pomiary, inspekcje i prace sezonowe, przygotować personel oraz wykorzystać posiadaną flotę. Dla organizacji odkładających wdrożenie z powodu krótkiego okresu poprzednich decyzji jest to konkretny punkt odniesienia.
| Zwolnienie | Początek | Koniec |
|---|---|---|
| STS do 1 m — 2026-06 | 2 września 2026 | 31 grudnia 2027 |
| Sektor publiczny — 2026-05 | 2 sierpnia 2026 | 31 grudnia 2027 |
| Agro do 180 kg — 2026-07 | 9 września 2026 | 31 grudnia 2027 |
Są to decyzje czasowe. Planując zakup sprzętu na kilka lat, warto uwzględnić również inne podstawy jego przyszłego wykorzystania. Nie należy zakładać kolejnego przedłużenia. Jeśli korzystasz już z wcześniejszych odstępstw, porównaj swoją dokumentację i procedury z aktualną decyzją i jej załącznikami.
6. Jak odnieść zwolnienia do własnej firmy lub jednostki?
Zacznij od zadania: co chcesz zrobić, dla kogo, gdzie, jakim sprzętem i czy w zasięgu wzroku. Następnie wskaż przeszkodę. Jeśli jest nią teren, sprawdź pierwszą decyzję. Jeśli klasa sprzętu przy uprawnionym zadaniu publicznym — drugą. Jeśli ciężki dron wykonujący pracę objętą odstępstwem rolniczym — trzecią.
Gdy operacja mieści się w zwykłej kategorii otwartej, zwolnienie może nie być potrzebne. Sam komercyjny charakter lotu nie przesądza o konieczności korzystania z kategorii szczególnej. W każdym przypadku osobno sprawdź warunki stref geograficznych i wymagane uzgodnienia dotyczące przestrzeni powietrznej.
Ten artykuł wyjaśnia korzyści. Wcześniejszy materiał „Jak skorzystać ze zwolnień ULC w firmie geodezyjnej i jednostce OSP” omawia przygotowanie do ich stosowania. Czytaj go razem z aktualnymi decyzjami: dotyczył poprzedniej wersji odstępstw. Połączenie tych materiałów pomoże Ci samodzielnie uporządkować sprzęt, kompetencje i obowiązki organizacji.
Potrzebujesz pomocy w przełożeniu zasad na swoją sytuację?
Na szkoleniu „Świadomy Pilot Drona” online, na żywo, zajmiemy się między innymi praktycznym korzystaniem ze zwolnień. Będzie miejsce na pytania i analizę konkretnych sytuacji. Edycja zapowiedziana na 22 września 2026 r.; termin i dostępność sprawdzisz na stronie szkolenia.
Sprawdź program szkolenia7. Najczęstsze pytania o korzyści ze zwolnień ULC
Czy wszystkie zwolnienia ULC usuwają wymóg klasy C5 lub C6?
Nie. Decyzja dla dronów do 1 m usuwa obowiązek ustanawiania kontrolowanego obszaru naziemnego, ale pozostawia wymagania klasy. Odstępstwa dotyczące C5/C6 przewiduje omawiana decyzja sektorowa, wyłącznie dla podmiotów i operacji spełniających jej warunki.
Czy prywatna firma może skorzystać ze zwolnienia dla sektora publicznego?
Tak, gdy działa na podstawie umowy, porozumienia lub zlecenia z podmiotem wskazanym w decyzji, a operacja pozostaje w rzeczywistym i funkcjonalnym związku z jego zadaniem publicznym, ustawowym lub statutowym. Zadanie musi być określone co najmniej rodzajowo w dokumencie współpracy.
Czy OSP może latać BVLOS dronem z klasą C2?
Może być to możliwe w STS-02 na podstawie zwolnienia sektorowego, przy spełnieniu wszystkich warunków decyzji, właściwych kompetencjach personelu i przygotowaniu operatora. Limit wynosi 2 km od miejsca startu; konieczna jest również możliwość przerwania misji i bezpiecznego zakończenia lotu.
Czy do ciężkiego drona rolniczego wystarczy A1/A3?
Nie. Zwolnienie do 180 kg wymaga kompetencji do STS-01 albo STS-02 oraz szkolenia dodatkowego. Sama operacja korzysta ze zmodyfikowanych zasad A3, ale wymagania wobec pilota są szersze.
Czy zwolnienie z kontrolowanego obszaru naziemnego pozwala ignorować obecność ludzi?
Nie. Decyzja do 1 m wymaga określenia przestrzeni i bufora oraz oceny zagęszczenia osób narażonych na ryzyko. Decyzja sektorowa wymaga bezpiecznej odległości ustalanej odpowiednio do warunków. W obu przypadkach trzeba stosować dokładnie wymagania właściwej decyzji.
Do kiedy obowiązują omawiane zwolnienia?
Wszystkie trzy decyzje wskazują 31 grudnia 2027 roku jako koniec obowiązywania. Różnią się datą rozpoczęcia oraz zakresem operacji. Nie oznacza to, że taki sam termin dotyczy każdego innego zwolnienia publikowanego przez ULC.
8. Aktualne decyzje ULC i źródła
Wpis opiera się na poniższych decyzjach wraz z załącznikami. Przykłady firm i OSP ilustrują możliwe zastosowania; kwalifikacja konkretnej operacji zależy od spełnienia pełnych warunków dokumentu.
- Decyzja LBSP-1.503.13.2026.ULC.1 z 25.08.2026 — STS do 1 m (PDF), zwolnienie LBSP/SPEC/O/2026-06.
- Decyzja LBSP-2.503.11.2026.ULC.1 z 23.07.2026 — sektor publiczny (PDF), zwolnienie LBSP/SPEC/O/2026-05.
- Decyzja LBSP-2.503.14.2026.ULC.1 z 25.08.2026 — Agro do 180 kg (PDF), zwolnienie LBSP/SPEC/O/2026-07.
Przed planowaniem operacji sprawdź aktualność dokumentów w komunikatach dronowych BIP ULC. Artykuł omawia trzy wskazane odstępstwa; nie obejmuje zwolnienia FPV.
