Jak skorzystać ze zwolnień ULC w firmie geodezyjnej i OSP
Zwolnienia opublikowane przez Urząd Lotnictwa Cywilnego na przełomie 2025 i 2026 roku wywołały w branży sporo emocji. Jedni widzą w nich realne ułatwienie operacyjne, inni kolejną warstwę formalności. Najczęstsze pytanie, które do nas trafia brzmi jednak inaczej:
Czy ja w ogóle mogę z tego skorzystać, a jeśli tak, to co muszę zrobić w praktyce?
W tym artykule przechodzimy przez temat konkretnie. Na przykładzie firmy geodezyjnej oraz jednostki OSP pokazuję, jak podejść do zwolnień w sposób uporządkowany i zgodny z przepisami.
Czego dotyczą zwolnienia ULC
Mówimy o dwóch obszarach.
Pierwszy dotyczy podmiotów publicznych, w tym jednostek OSP, administracji, uczelni realizujących projekty finansowane ze środków publicznych oraz firm wykonujących operacje na ich rzecz.
Drugi dotyczy wszystkich operatorów wykonujących operacje w ramach STS 01 lub STS 02 dronem o maksymalnym wymiarze typowym do jednego metra.
W obu przypadkach pozostajemy w kategorii szczególnej. To nie jest nowa rzeczywistość prawna, tylko modyfikacja wybranych wymagań w ramach już istniejących przepisów.
Co realnie zmienia zwolnienie dla podmiotów publicznych
W praktyce problemem był kontrolowany obszar naziemny, wymóg konkretnych klas dronów oraz obowiązek zapewnienia obserwatora przy operacjach BVLOS.
W działaniach ratowniczych, przy poszukiwaniach osób zaginionych czy w zarządzaniu kryzysowym, te wymagania często były trudne do spełnienia w realnym terenie.
Zwolnienie umożliwia w określonych warunkach:
rezygnację z klasycznego ustanawiania kontrolowanego obszaru naziemnego,
wykorzystanie sprzętu, który jednostka już posiada,
wykonywanie BVLOS bez obowiązkowego obserwatora przestrzeni powietrznej.
To duże ułatwienie operacyjne. Ale zwolnienie nie znosi odpowiedzialności operatora, nie znosi wymagań kwalifikacyjnych i nie znosi obowiązku posiadania dokumentacji.
Co zmienia zwolnienie dla dronów do 1 metra w STS
W firmach geodezyjnych czy budowlanych największym problemem był kontrolowany obszar naziemny w środowisku miejskim lub na inwestycjach liniowych.
Zamiast fizycznego „zamykania terenu”, operator ma dziś:
wyznaczyć przestrzeń operacyjną,
określić bufor ryzyka,
zarządzać ryzykiem proporcjonalnie do operacji.
To pozwala pracować w bardziej dynamicznych warunkach. Nadal jednak wymagane są:
dron klasy C5 w STS 01,
dron klasy C6 w STS 02,
kwalifikacje pilota do kategorii szczególnej,
oświadczenie operatora,
aktualna dokumentacja,
ubezpieczenie OC operatora.
Jak skorzystać ze zwolnienia w firmie geodezyjnej
Jeżeli firma chce realnie korzystać ze zwolnienia, musi uporządkować pięć elementów.
1. Oświadczenie o operacji w kategorii szczególnej
Operator musi złożyć do ULC oświadczenie o wykonywaniu operacji zgodnie z STS 01 lub STS 02. To formalna podstawa działania.
2. Kwalifikacje pilota
Pilot musi posiadać kwalifikacje do operacji w kategorii szczególnej. Do lotów w zasięgu wzroku STS 01, do BVLOS STS 02.
W przypadku zwolnienia do 1 metra wymiaru typowego wymagania klasowe pozostają bez zmian. Odpowiednio C5 lub C6.
4. Ubezpieczenie OC operatora
Zgodnie z Prawem lotniczym loty dronem o masie 250 g i więcej wymagają OC operatora.
5. Instrukcja operacyjna - INOP
Instrukcja operacyjna musi opisywać sposób wyznaczania przestrzeni operacyjnej, zarządzanie buforem ryzyka, reakcję na pojawienie się osób postronnych oraz nadzór nad pilotami.
Dopiero gdy te elementy tworzą spójny system, firma może realnie korzystać ze zwolnienia.
Jak skorzystać ze zwolnienia w OSP
W przypadku OSP logika jest podobna, choć kontekst operacyjny zupełnie inny.
Rejestracja i oświadczenie
Jednostka musi być zarejestrowana jako operator i złożyć oświadczenie w kategorii szczególnej.
Kwalifikacje
W działaniach poszukiwawczych kluczowe są kompetencje do operacji BVLOS.
Sprzęt
Zwolnienie pozwala wykorzystać flotę już posiadaną przez jednostkę, często drony klasy C2, ale tylko w określonych warunkach i przy właściwym zarządzaniu ryzykiem.
Dokumentacja
Instrukcja operacyjna musi istnieć i być stosowana. Opis procedur normalnych i awaryjnych to nie formalność, ale fundament bezpiecznej operacji.
Czy zawsze warto korzystać ze zwolnienia
Nie.
Jeżeli firma wykonuje proste operacje w kategorii otwartej i mieści się w jej ograniczeniach, wejście w STS może być zbędne.
Jeżeli OSP lata sporadycznie w zasięgu wzroku w terenie bez osób postronnych, kategoria otwarta może być wystarczająca.
Zwolnienie to narzędzie. Ma sens wtedy, gdy rozwiązuje realny problem operacyjny.
Wsparcie we wdrożeniu
W praktyce najczęściej wchodzimy do firmy lub instytucji i:
tworzymy system od zera,
albo spinamy istniejące elementy w jeden działający model operacyjny.
Jeżeli chcesz sprawdzić, czy w Twoim przypadku zwolnienie ma sens, możesz zamówić bezpłatną konsultację.
W trakcie krótkiej rozmowy przeanalizujemy Twoją sytuację i jasno powiemy, czy zwolnienie jest właściwą ścieżką.