Podcast
PRAKTYCZNIE O DRONACH
Ten podcast został stworzony dla Ciebie!
Znajdziesz tu praktyczną wiedzę o wykorzystaniu dronów w Twojej firmie.
Zwolnienia ULC dla operatorów dronów – jak legalnie korzystać z ułatwień w kategorii szczególnej
Czym są zwolnienia ULC dla operatorów dronów
Zwolnienia ULC dla operatorów dronów to czasowe odstępstwa od wybranych wymagań scenariuszy standardowych STS-01 i STS-02, które umożliwiają legalne wykonywanie operacji w kategorii szczególnej w sytuacjach, w których pełne spełnienie standardowych STS było w praktyce niewykonalne.
Zwolnienia te zostały opublikowane pod koniec 2025 roku przez Urząd Lotnictwa Cywilnego i nie znoszą kategorii szczególnej, lecz modyfikują wybrane jej elementy, przy zachowaniu odpowiedzialności operatora.
Dlaczego scenariusze standardowe STS-01 i STS-02 nie działały w praktyce
Scenariusze standardowe STS miały umożliwić wykonywanie lotów bez każdorazowej zgody Prezesa ULC.
W rzeczywistości wielu operatorów napotykało bariery, które czyniły je formalnie niemożliwymi do zastosowania.
Najczęstsze bariery:
kontrolowany obszar naziemny, którego nie dało się realnie utrzymać,
wymóg klas C5 i C6, niedopasowany do posiadanego sprzętu,
obowiązek obserwatorów, trudny do spełnienia w terenie otwartym lub dynamicznym.
Efekt był prosty:
prawo dopuszczało operację, ale jej legalne wykonanie było organizacyjnie lub finansowo nieosiągalne.
Jakie zwolnienia wprowadził ULC – podział na dwie grupy
Nowe odstępstwa odpowiadają na dwa różne problemy, dlatego zostały podzielone na dwie grupy.
Zwolnienie dla sektora publicznego i infrastruktury krytycznej
Kogo dotyczy to zwolnienie
Zwolnienie obejmuje:
organy administracji rządowej i samorządowej,
służby, straże i inspekcje (m.in. OSP, WOPR),
operatorów infrastruktury krytycznej (energia, transport, woda, telekomunikacja),
firmy komercyjne realizujące loty na ich zlecenie,
podmioty naukowe realizujące projekty finansowane ze środków publicznych.
Co realnie upraszcza to zwolnienie
Zwolnienie:
znosi obowiązek ustanawiania kontrolowanego obszaru naziemnego,
dopuszcza użycie sprzętu niespełniającego klas C5/C6,
w BVLOS znosi obowiązek obserwatora przestrzeni powietrznej.
Zamiast sztywnych wymagań wprowadzono podejście oparte na analizie ryzyka i bezpiecznej odległości.
Jakie obowiązki operatora nadal pozostają
Zwolnienie nie usuwa podstawowych obowiązków kategorii szczególnej.
Operator nadal musi:
posiadać pilotów z uprawnieniami STS-01 / STS-02,
działać w kategorii szczególnej (oświadczenie o operacji),
posiadać i stosować dokumentację operatora (INOP, procedury, planowanie operacji).
Zwolnienie upraszcza wykonanie operacji, ale nie upraszcza odpowiedzialności operatora.
Zwolnienie dla wszystkich operatorów (BSP o wymiarze do 1 m)
Na czym polega to zwolnienie
Zwolnienie dotyczy operacji STS-01 i STS-02 wykonywanych dronami o maksymalnym wymiarze typowym do 1 metra (mierzonego po przekątnej śmigieł).
Najważniejsze ułatwienie:
brak obowiązku ustanawiania kontrolowanego obszaru naziemnego.
Co zastępuje kontrolowany obszar naziemny
Operator musi samodzielnie:
wyznaczyć przestrzeń operacyjną,
określić przestrzeń bezpieczeństwa,
zdefiniować bufor ryzyka naziemnego.
Odpowiedzialność przechodzi z „formalnego zakazu” na świadomą analizę ryzyka.
Dla jakich firm to zwolnienie ma największy sens
Zwolnienie najlepiej sprawdza się w:
geodezji,
budownictwie,
OZE (farmy PV, wiatraki),
inspekcjach technicznych,
monitoringu i dokumentacji inwestycji.
Jakie obowiązki nadal obowiązują
Mimo ułatwień:
wymagane są klasy C5 (STS-01) i C6 (STS-02),
pilot musi mieć uprawnienia STS,
operator musi złożyć oświadczenie o operacji,
dokumentacja operatora ma kluczowe znaczenie.
Po co korzystać ze zwolnień, skoro obowiązki zostają
Zwolnienia nie zostały stworzone po to, żeby było łatwo,
ale po to, aby legalne latanie w STS było w ogóle możliwe.
Przykłady z praktyki:
operatorzy infrastruktury krytycznej posiadają floty BVLOS niespełniające klas STS,
jednostki OSP wykonują poszukiwania dronami C2,
firmy geodezyjne i budowlane były blokowane przez fikcyjny KON.
Zwolnienia usuwają bariery formalne, nie obniżając bezpieczeństwa.
Komu te zwolnienia się nie przydadzą
Zwolnienia nie są rozwiązaniem dla każdego.
Nie mają sensu dla:
operatorów okazjonalnych,
firm bez procedur i dokumentacji,
osób szukających „obejścia przepisów”,
operacji, które mieszczą się w kategorii otwartej.
Jak długo obowiązują zwolnienia
Zwolnienia zostały wydane na okres 8 miesięcy, ponieważ w takim trybie mogły zostać formalnie przeprocedowane.
Doświadczenie ze zwolnieniem dla rolnictwa pokazuje jednak, że jeśli rozwiązanie działa i odpowiada na realne potrzeby rynku, może być przedłużane.
Podsumowanie – co warto zapamiętać
Zwolnienia nie znoszą kategorii szczególnej.
Upraszczają wykonanie operacji, nie odpowiedzialność operatora.
Działają najlepiej u operatorów dojrzałych organizacyjnie.
Przenoszą ciężar z formalności na analizę ryzyka.
FAQ – Zwolnienia ULC dla operatorów dronów. Jak legalnie korzystać z ułatwień w kategorii szczególnej
Czy zwolnienia ULC znoszą obowiązek posiadania uprawnień STS?
Nie. Pilot nadal musi posiadać uprawnienia STS-01 lub STS-02, w zależności od rodzaju operacji.
Czy zwolnienia oznaczają brak dokumentacji operatora?
Nie. Operator nadal musi posiadać i stosować INOP oraz procedury operacyjne.
Czy zwolnienia pozwalają latać BVLOS bez ograniczeń?
Nie. Zwolnienia modyfikują wybrane wymagania, ale nadal obowiązuje analiza ryzyka i odpowiedzialność operatora.
Czy firmy komercyjne mogą korzystać ze zwolnienia dla sektora publicznego?
Tak, jeśli realizują operacje na podstawie umowy lub zlecenia dla podmiotu publicznego lub infrastruktury krytycznej.
Czy zwolnienia są rozwiązaniem tymczasowym?
Formalnie obowiązują 8 miesięcy, ale praktyka pokazuje, że mogą być przedłużane.
Czy zwolnienia obniżają poziom bezpieczeństwa?
Nie. Przenoszą odpowiedzialność na operatora, który musi świadomie zarządzać ryzykiem.
