Strefy geograficzne dla dronów – jak nie narobić sobie problemów, gdy pracujesz przy infrastrukturze krytycznej

Strefy geograficzne dla dronów są narzędziem ochrony obiektów wrażliwych w polskiej przestrzeni powietrznej – i jest ich coraz więcej. W tym odcinku podcastu „Praktycznie o dronach” tłumaczę, czym są strefy geograficzne, jak działają systemy antydronowe na obiektach infrastruktury krytycznej oraz dlaczego samo „nie wlatuję w strefę” to dziś za mało, żeby spokojnie wykonywać zlecenia komercyjne.

O czym jest ten odcinek

Pretekstem do nagrania była realna sytuacja, z jaką spotkała się jedna z firm wykorzystujących drony zawodowo – pilot świadomie unikał strefy DRA-R nad obiektem infrastruktury krytycznej, a system antydronowy obiektu i tak zarejestrował naruszenie. Sprawa jest aktualnie wyjaśniana, ale niezależnie od jej wyniku konsekwencje dla firmy już zaistniały: zatrzymany sprzęt, wstrzymana realizacja kontraktu, tykające kary umowne.

Odcinek jest skierowany przede wszystkim do zawodowych operatorów BSP – firm geodezyjnych, fotogrametrycznych, inspekcyjnych, wykonujących loty komercyjne w sąsiedztwie obiektów chronionych. Przyda się też każdemu pilotowi, który chce świadomie planować swoje misje.

Czym są strefy geograficzne dla dronów

Strefy geograficzne to obszary wyznaczone w polskiej przestrzeni powietrznej, w których loty dronami są albo zakazane, albo ograniczone, albo wymagają określonych warunków. Za ich wyznaczenie w Polsce odpowiada Polska Agencja Żeglugi Powietrznej (PAŻP).

Strefy geograficzne dotyczą wyłącznie bezzałogowych statków powietrznych (BSP). Lotnictwo załogowe – samoloty, helikoptery, szybowce, paralotnie, wiatrakowce – ma swoje, równoległe struktury, które czasem pokrywają się ze strefami dla dronów.

Typy stref geograficznych w Polsce

• DRA-P – strefa zakazana. Lot bez zgody zarządzającego strefą jest zakazany.
• DRA-R – strefa ograniczona. Lot możliwy, ale na warunkach określonych przez zarządzającego.
• DRA-I – strefa informacyjna. Lot możliwy, z uwagą na innych użytkowników przestrzeni.
• DRA-T, DRA-U – strefy określające dodatkowe wymagania techniczne lub operacyjne dla operacji dronami.

Dlaczego stref dla dronów jest coraz więcej

Stref geograficznych w Polsce systematycznie przybywa i ten trend się nie cofnie. Powody są trzy:

1. Wojna za wschodnią granicą i wynikająca z niej zmiana podejścia państwa do ochrony przestrzeni powietrznej.
2. Incydenty z dronami nad rafineriami i innymi strategicznymi obiektami w Europie – każdy taki przypadek przyspiesza decyzje zarządców obiektów.
3. Rosnąca świadomość zarządców infrastruktury krytycznej, że strategia bezpieczeństwa obiektu musi uwzględniać również BSP.

Efekt jest taki, że obiekty, nad którymi jeszcze niedawno nikt nie miał problemu polatać, dziś mają wokół siebie strefę ograniczającą lub zakazującą loty dronem. Dla zawodowych operatorów oznacza to, że strefy geograficzne stają się stałym elementem terenu pracy – zwłaszcza przy zleceniach geodezyjnych, fotogrametrycznych i inspekcyjnych, które z natury rzeczy prowadzą w okolice infrastruktury.

Dlaczego „nie wlatuję w strefę” to za mało

Wielu pilotów zakłada, że wystarczy nie wlatywać w strefę – i sprawa jest załatwiona. W praktyce ten wniosek może okazać się niewystarczający, i to z dwóch konkretnych powodów.

Operator antydrona patrzy inaczej niż pilot

Operator systemu antydronowego siedzi przed monitorem i obserwuje wskazania detekcji. Nie patrzy wyłącznie na linię strefy na mapie – patrzy na drona poruszającego się kilkadziesiąt metrów od jego obiektu. Dla niego nie ma wielkiej różnicy, czy ten dron jest 10 metrów wewnątrz strefy, czy 10 metrów obok. To dla niego potencjalne zagrożenie obiektu, który ma chronić – i tak je zaraportuje.

Dokładność systemów nie jest zerojedynkowa

Pozycja drona to suma kilku niezależnych pomiarów obarczonych błędami:

• dron wyznacza swoją pozycję z określoną dokładnością (i ta dokładność nie jest pozbawiona błędu),
• system antydronowy szacuje pozycję drona również z pewną dokładnością,
• granica strefy geograficznej jest wyznaczona z pewną dokładnością.

Zgodnie z teorią błędów te niedokładności sumują się. W rezultacie dron, który w aplikacji pilota lecił kilkanaście metrów obok strefy, w systemie antydronowym może wyświetlić się jako naruszenie strefy. Kto ma rację i kto będzie to udowadniał? Nie ma na to szybkiej, jednoznacznej odpowiedzi.

Do tego dochodzi czynnik ludzki – wiatr, ręczne korekty trasy, niedelikatne manewry początkującego pilota – które mogą sprawić, że nawet przy zaplanowanej trasie 20 metrów od strefy, log lotu pokaże moment 2 metrów wewnątrz.

Najważniejsza myśl: poinformuj zarządzającego strefą, nawet jeśli w nią nie wlatujesz

Jeśli planujesz pracę dronem w bliskim sąsiedztwie obiektu infrastruktury krytycznej – nawet jeśli nie planujesz wlatywać w jego strefę – rozważ poinformowanie zarządzającego tym obiektem o swojej pracy z wyprzedzeniem.

Tak, mam świadomość, że jest to działanie, którego prawo nie nakazuje. Mimo to w realiach 2025/2026 roku jest to dobra praktyka, która chroni Twoją firmę. Daje Ci cztery konkretne korzyści:

1. Uprzedzasz reakcję antydrona. Operator systemu, który wie, że firma X będzie pracować kilkadziesiąt metrów od jego ogrodzenia w określonych godzinach, inaczej reaguje na sygnał na monitorze. Może zadzwonić, zamiast wzywać policję. Macie szansę dogadać się jak ludzie, a nie jak strony postępowania.
2. Budujesz dowód swoich dobrych intencji. Jeśli mimo wszystko coś pójdzie nie tak – błąd systemu, wiatr, cokolwiek – masz udokumentowane, że z wyprzedzeniem informowałeś o pracy. To zmienia Twoją pozycję w postępowaniu fundamentalnie: z „pilota, który leciał blisko obiektu” stajesz się „pilotem, który zgłosił pracę i wykonał ją zgodnie z deklaracją”.
3. Czasem dostajesz informację, której nie miałbyś inaczej – zarządzający strefą może przekazać Ci informacje istotne dla Twojego zadania, których nie zobaczysz w żadnej aplikacji PAŻP.
4. Budujesz relację zawodową. Za pół roku ten sam zarządzający może otrzymać od Ciebie wniosek o zgodę na lot wewnątrz strefy. Lepiej, żeby kojarzył Twoją firmę z profesjonalnego zgłoszenia niż z policyjnej notatki.

Jak znaleźć zarządzającego strefą i jak go poinformować

Skąd wiedzieć, kto jest zarządzającym strefą

Najprostsza droga to aplikacja DroneTower lub strona dronemap.pansa.pl. Otwierasz mapę, znajdujesz strefę nad interesującym Cię obiektem, klikasz – w szczegółach strefy znajdziesz informację o zarządzającym wraz z kontaktem.

Jeśli chcesz zobaczyć, jak praktycznie korzystać z tych narzędzi (DroneTower, KSID, DroneMap), nagrałem na ten temat osobny materiał na kanale DronyDlaFirmy na YouTube – wszystko pokazuję krok po kroku.

Co powinno znaleźć się w zgłoszeniu

Najlepiej wysłać krótki, profesjonalny mail – w formie określonej przez zarządzającego (jeśli ją sprecyzował). W treści powinno być:

• kim jesteś – nazwa firmy, numer operatora, kontakt do pilota prowadzącego misję,
• co planujesz robić – charakter zlecenia (geodezja, fotogrametria, inspekcja),
• gdzie, kiedy i czym – lokalizacja, przedział czasowy, model i klasa drona,
• świadomość strefy – że znasz strefę geograficzną nad obiektem i nie zamierzasz w nią wlatywać, że pracujesz w określonej odległości od obiektu.

Jeśli nie otrzymasz odpowiedzi – nic nie szkodzi. Nie potrzebujesz akceptacji, ponieważ nie wlatujesz w strefę. Sama korespondencja stanowi dowód Twojego odpowiedzialnego podejścia i może okazać się kluczowa, gdyby kiedyś doszło do sporu.

To nie jest obowiązek prawny, ale dobra praktyka, która dziś staje się standardem w pracy zawodowych operatorów BSP.